Trực diện giải đáp: Cấu trúc bài thi và tổng số môn thi năm 2020
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2020 đánh dấu một bước chuyển đổi quan trọng trong bối cảnh giáo dục chịu nhiều ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19. Về tổng thể, kỳ thi được thiết kế gồm các bài thi độc lập và bài thi tổ hợp nhằm vừa đảm bảo tính xét công nhận tốt nghiệp, vừa cung cấp dữ liệu tin cậy cho các trường đại học, cao đẳng sử dụng trong công tác tuyển sinh. Cụ thể, kỳ thi gồm các bài thi toán, ngữ văn, ngoại ngữ và 2 bài thi tổ hợp khoa học tự nhiên (KHTN, gồm 3 môn vật lí, hóa học và sinh học) và khoa học xã hội (KHXH, gồm 3 môn lịch sử, địa lí và giáo dục công dân).
Nếu tính tổng số lượng môn thi thành phần xuất hiện trong toàn bộ hệ thống đề thi của kỳ thi này, con số là 9 môn thi. Tuy nhiên, cấu trúc này được chia nhỏ thành các bài thi độc lập và bài thi tổ hợp thay vì yêu cầu mỗi thí sinh phải làm toàn bộ 9 môn rời rạc. Mỗi bài thi tổ hợp sẽ có điểm toàn bài để xét công nhận tốt nghiệp THPT và điểm các môn thành phần để hỗ trợ khai thác sử dụng kết quả thi cho các mục đích khác. Điều này giúp tối ưu hóa thời gian làm bài, giảm tải áp lực tâm lý cho học sinh cuối cấp nhưng vẫn đảm bảo tính phân hóa rõ nét ở từng khối ngành xét tuyển.
Phân tích chi tiết quy định môn thi theo từng đối tượng thí sinh
Căn cứ theo quy chế chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong năm 2020, số lượng bài thi và môn thi bắt buộc đối với từng nhóm đối tượng có sự phân định rõ ràng nhằm phù hợp với chương trình đào tạo thực tế tại các trường phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên. Thí sinh là học sinh giáo dục THPT phải thi 3 bài thi bắt buộc là toán, ngữ văn, ngoại ngữ và 1 bài thi tự chọn trong số 2 bài thi tổ hợp (KHTN hoặc KHXH); thí sinh là học viên Giáo dục thường xuyên (GDTX) phải thi 2 bài thi bắt buộc là toán, ngữ văn và 1 bài thi tự chọn trong số 2 bài thi tổ hợp (KHTN hoặc KHXH); thí sinh GDTX có thể dự thi thêm bài Ngoại ngữ nếu có nhu cầu sử dụng kết quả để xét tuyển sinh.
Quy định này cho thấy học sinh hệ THPT bắt buộc phải hoàn thành tổng cộng 4 bài thi (3 bài độc lập và 1 bài tổ hợp chọn 1 trong 2). Trong khi đó, học viên hệ GDTX được miễn bài thi Ngoại ngữ (trừ trường hợp tự nguyện đăng ký thêm) nên chỉ phải hoàn thành 3 bài thi (2 bài độc lập gồm Toán, Ngữ văn và 1 bài tổ hợp tự chọn). Đối với các bài thi tổ hợp, thí sinh không được phép chọn các môn thành phần riêng lẻ mà phải đăng ký thi trọn gói cả 3 môn thành phần trong cùng một khối KHTN (Vật lí, Hóa học, Sinh học) hoặc KHXH (Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân). Cách sắp xếp này đòi hỏi học sinh phải có chiến lược ôn tập toàn diện, tránh tình trạng học lệch trong các môn cùng khối.
Bối cảnh đặc thù và nội dung tinh giản trong đề thi năm 2020
Bên cạnh cấu trúc số lượng môn thi, kỳ thi năm 2020 mang dấu ấn đặc thù chưa từng có do sự bùng phát của đại dịch COVID-19, dẫn đến việc chương trình học tập của học sinh bị gián đoạn và phải điều chỉnh thời gian kết thúc năm học. Nội dung thi nằm trong chương trình giáo dục THPT hiện hành, chủ yếu là chương trình lớp 12; phù hợp với nội dung tinh giản chương trình đã được Bộ GD-ĐT công bố. Việc tinh giản này tập trung cắt giảm những nội dung trùng lặp, nâng cao hoặc mang tính hàn lâm cao ở học kỳ II năm học 2019-2020, qua đó giúp giảm tải khối lượng kiến thức ôn thi cho học sinh.
Đội ngũ ra đề thi cũng phải tính toán rất kỹ lưỡng để điều chỉnh độ khó của các câu hỏi trắc nghiệm sao cho vừa sức với học sinh trong bối cảnh học tập trực tuyến và gián đoạn kéo dài. Các bộ đề tham khảo được công bố trước đó đã phản ánh rõ định hướng này, giúp học sinh làm quen với cấu trúc đề thi chính thức gồm chủ yếu các câu hỏi nhận biết, thông hiểu và một phần vận dụng cao để phân hóa điểm số xét tuyển đại học. Nhờ sự điều chỉnh này, dù chịu nhiều áp lực, học sinh vẫn có cơ sở vững chắc để hệ thống hóa kiến thức và bước vào phòng thi với tâm thế chủ động.
Phương án tổ chức phân đợt thi do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19
Một yếu tố lịch sử khác cần nhắc tới khi phân tích kỳ thi THPT năm 2020 là phương án tổ chức chia thành 2 đợt thi nhằm ứng phó với tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp tại một số địa phương tâm dịch (tiêu biểu như thành phố Đà Nẵng và các vùng lân cận). Đợt 1 diễn ra vào đầu tháng 8 năm 2020 cho đa số thí sinh trên cả nước, trong khi đợt 2 được tổ chức vào đầu tháng 9 năm 2020 dành riêng cho các thí sinh ở những địa phương phải thực hiện giãn cách xã hội và không thể tham gia đợt 1.
Phương án phân đợt này thể hiện sự linh hoạt và tính nhân văn cao của cơ quan quản lý giáo dục, đảm bảo không có thí sinh nào bị mất quyền lợi dự thi tốt nghiệp chỉ vì nguyên nhân bất khả kháng từ dịch bệnh. Đề thi của đợt 2 được xây dựng với cấu trúc tương đương về độ khó và cấu trúc môn thi so với đợt 1, giúp bảo đảm sự công bằng trong việc xét công nhận tốt nghiệp cũng như xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng trên toàn quốc.
Hệ thống tài liệu và giải pháp hỗ trợ ôn tập bám sát cấu trúc đề thi
Việc nắm vững cấu trúc số lượng môn thi và các mốc quy chế lịch sử của năm 2020 là nền tảng quan trọng giúp học sinh và phụ huynh có cái nhìn toàn diện khi nghiên cứu phổ điểm hoặc định hướng ôn tập cho các kỳ thi tiếp theo. Để củng cố kiến thức và luyện tập hiệu quả dựa trên cấu trúc các môn thi đã phân tích, người học có thể tìm kiếm tài liệu chính thống hoặc kết nối với đội ngũ gia sư chuyên môn phù hợp.
Người học và phụ huynh có thể chủ động tra cứu các chuyên đề ôn tập, hệ thống Tài liệu, Bài tập cũng như kho Đề thi tham khảo qua hệ thống để làm quen với dạng thức câu hỏi của từng môn. Bên cạnh đó, việc Tìm và chọn gia sư phù hợp theo từng khối thi độc lập hoặc tổ hợp sẽ giúp học sinh nhận được sự đồng hành sát sao, giải đáp chi tiết các chuyên đề khó và xây dựng lộ trình luyện thi tối ưu nhất.
Thông tin tham khảo từ DayThem
Thông tin tham khảo từ DayThem
Gia sư để tham khảo
Nguyễn Lê Minh Đức
#ND2950THPT Nam Sài Gòn · Toán · TH Phổ thông
Hồ Huỳnh Gia Bảo
#ND2773Đại học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh · Kỹ Thuật Môi Trường · Đại học
Lê Minh Tâm
#ND1309Đại học Khoa học Tự Nhiên ĐHQG-HCM. Trường THPT Chuyên Bến Tre · Hoá Học, Toán Học, Vật Lý, Khoa học Tự Nhiên · Đại học
Nguyễn Thị Ngọc Linh
#ND2021ĐH Kinh Tế Luật · Kinh tế đối ngoại · Đại học
Tài liệu, bài tập và đề thi tham khảo
Đề Thi Cuối Học Kỳ 2 Môn Địa 10 Năm Học 2020 2021
Trương Thanh Bảo Hà
Đề Thi Cuối Học Kỳ 2 Môn Sinh 10 Năm Học 2020 2021
Trần Phương Thư
Bộ Đề Kiểm Tra Giữa Học Kỳ 1 Môn Lý 9 Có Đáp Án Năm 2020 2021
Huỳnh Hồng Bảo Luân
Đề Kiểm Tra Môn Toán 10 Giữa Học Kỳ 2 Năm Học 2020 2021 Có Đáp Án (Đề 2)
Nguyễn Như Hạnh